вторник, 25 июля 2017 г.

Սնկերի թագավորություն

Սնկերի թագավորություն
Անկեր, ստորակարգ կորիզավոր (էուկարիոտ) օրգանիզմների առանձին թագավորույուն են: Զուգակցում են ինչպես բույսերի անշարժություն, գագաթանային աճ, բջջապատի առկայություն, այնպես էլ կենդանիների տարասուն նյութափոխանակություն, խիտինի առկայություն, միզանյութի առաջացնում և այլ հատկանիշներ:
Սնկերի կառուցվածքի առանձնահատկությունները


Սնկերի բնորոշ առանձնահատկությունը վիգետատիվ մարմնի կառուցվածքն է: Սնկերի մարմինը կազմված է բարակ ճյուղավորված թելերից` հիֆերից, որոնք միահյուսվելով առաջացնում են անկամարմին կամ միցելիում:

Կենդանիներ

Կենդանիներ

Դելֆինը, Չղջիկը, շունը և շատ կրծողներ կեղմնորոշվում են իրենց արձակած ձայների շնորհիվ և կարողանում են անցնել արգելքները:

Չղջիկ

Ձղջիկ

Չղջիկը գրեթե չի տեսնում, բայց նա կարողանում է շարջանցել արգելքները արձակելով և հետ ընդունելով ուլտրաձայները, դրա շնորհիվ էլ նա որսում է մանր մժեղներ:

Շուն

Շուն


Շները կարողանում են լսել շրջապատի մարդկանց համար անլսելի ուլտրաձայները ր կատարում են հետախույզների հրամանները:

Վառելանյութեր

Վառելանյութեր


Վառելանյութերն արյվող նյութեր են , որոնց այրման ընթացքում անջատվում է մեծ քանակությամբ ջերմություն: Վառելանյութեր են քարածուխը նավթը, գորշ ածուխը, բնական հազերը թերթաքարերը, տորֆը, փայտը, բուսական թափոնները և այլն: Վառելանյութերը տարբերվում են պինդ, հեղուկ և գազային վառելանյութեր, ըստ ծագման` բնական և արհեստական: Բնական վառելանյութեր են քարածուխւ, նավթը, տորֆը և այլն: Արհեստական վառելանյութերն ստացվում են բնական վառելանյութերի ջերմային և քիմիական մշակամամբ: Վառելանյութերը կիրառվում են ջերմություն և էներգիա ստանալու նպատակով: Վառելանյութերը կիրառվում են ջերմություն և էներգիա ստանալու նպատակով: 

Ծաղիկներ

Ծաղիկներ

Ծաղիկների հիմնական ֆուկցիան օրգանիզմի բազմացման համար պտուղներ և սերմեր առաջացնելնակ է: Երկու տիպի փոշոտում կա ` ինքնափոշոտում և խաչաձև փոշոտում: Ինքնափոշոտումը կատարվում է երկսեռ ծաղիկներում, երբ ծաղկափոշին փոշանթներից թափվում է նույն ծաղկի սպիի կամ փոշոնոթից որևէ այլ եղանակով փոխադրվում է սպիի վրա մի ծաղկի սահմաններում: Սակայն երկսեռությունը դեռևս բոլորովին էլ չի կանխորոշում ինքնափոշոտումը: Ինքնափոշոտումը տեղի է ունենում այն պայմանի դեպքում, երբ մոտավորապես միաժամանակ հասունանում են ծաղկափոշին և սաղմնապարկը: Հասունացած փոշանոթը պայթում է, ծակափոշին դուս է գալիս, և ծաղիկը քամուց ճոճվելու ժամանակ կամ միջատի օգնությամբ ծակափոշին կարող է ընկնել իր իսկ ծաղկի սպիի վրա: Բացի դրանից, անհրաժեշտ է նաև,որ բիոֆիզիկական և բիոքիմկան կարգի խոչնդոտներ չլինեն: Այսպես օրինակ երբեմն ծաղկափոշին ֆիզիկապես չի կարող ընկնել սպիի վրա իր ծաղկում` փոշանթերի և սպիի դասավորություն կամ թե այն պատճառով, որ փոշանթը բացվում է սպիի հակառակ կողմում:

Մերկասերմերի բազմացումը

Մերկասերմերը բազմանում են սերմերեվ, որոնք առաջացնում են կոներում և մերկ վիճակում գտնվում են կոների թեփուկների արանքում: Գարնանը սոճու նույն բույսի ճյուղերի վրա առաջանում են կանաչադեղավուն արական կոներ և կարմրավուն իգական կոներ: Գարնանը փոշեհատիկները քամու միջոցով արական կոներից տեղափոխվում են իգական կոնի սերմնբողբոջների վրա և տեղի է ունենում փոշոտոմ: Փոշեհատիկը` փոշեմուտքով թափանցում է սերմնաբողբոջ: Այնուհետև իգական կոների թեփուկները խեժով սոսնձվում , կպչում են և ամուր փակվում: Ձվաբջջի հասունացման պահին փոշեհատիկը ծլում է, փոշեխողովակով երկու սպերմանները հասնում են սերմնաբոզբոջում գտնվող արքեգոնիումին: Նրանցից մեկը միանում է ձվաբջջին, տեղի է ունենում բեղմնավորումէ առաջանում է զիգոտ (բեղմնավորված ձվաբջիջ): Զիգոտից առաջանում է սաղմը, իսկ սերմնաբողբոջից` սերմը: Սերմերը կոների թեփուկների վրա դասավորված են զույգ-զույգ , բաց վիճակում մերկ, որի պատճառով բոլոր փշատերևները կոչվում են մերկասերմեր: Իգական կոները աստիճանաբար են աճում: Սկզբում նրանք կանչավուն են իսկ երբ սերմերը հասունանում են, փայտանում են ու դառնում դարչնագույն: Սոճու սերմերը հասունանում են փոշոտումից և բեղմնավորումից մեկ ու կես տարի հետո, իսկ կոներից թափվում են երկու տարի հետո: Սերմը կազմված է սազմից, էնդոսպերմից և սերմնամաշկից: Սերմերն ունեն թաղանթաթևեր, որոնց օգնությամբ քամու միջոցով թռչում են տարածվում: Նպաստավոր պայմաններում սերմերը ծլում են և առաջացնում են նոր բույս

вторник, 23 мая 2017 г.

Գործնական քերականություն

Կազմի՛ր բարդ բառեր՝ վերջին բաղադրիչը դարձնելովտրված բառերի առաջին արմատը:

Դիտակետկետադրություն
Աստիճանացույց- ցուցադրություն
Պատվոգիր- գրասեղան
Գնդակոծել- կոծկել
Գթասիրտ- սրտացավ
Տիրապետություն- պետականապաշտ
Ժպտերես- երեսառած
Հաշվենկատ- նկատառություն
Խոտաբույս- բուսակեր
Նկարազարդ- զարդատուփ
Տնօրեն- օրենսգիրք
Հևասպառ- սպառազեն
Սրբավայր- վայրկյան
2. Տրված ածանցով և բառերից ընտրված արմատներովկազմի՛ր վեց ածանցավոր բառ։
-Ուհի վերջածանցով
Սփյուռքահայություն- հայուհի
Բանվորական- բանվորուհի
Երգչախումբերգչուհի
Պարագիծպարուհի
Ուսուցչապետ- ուսուցչուհի
Նկարչատուննկարչուհի
Գեղեցկատեսգեղեցկուհի
Ինքնասպասարկումսպասուհի
Անթագակիրթագուհի
Հրեերեն-հրեուհի
-Ոց վերջածանցով
Թիկունք-թիկնոց
Բազմատաղանդ-բազմոց
Այրական-այրոց
Աշխարհասփյուռ-սփռոց
Կրակապաշտ-կրակոց
Կապավոր-կապոց
Չրը՛խկ- չրը՛խկոց
Փողամոլություն-փողոց
Խուճապարարպարանոց
Ծխածածկույթծածկոց
Բազմելբազմոց
Հիվանդանալ- հիվանդանոց
Ամրակամրոց
Գզիր- գզրոց
-Որդ վերջածանցով
Շարակցական- կցորդ
Երկուական- երկրորդ
Ծանրամարտ-ծանրորդ
Անձրևաբերանձրևորդ
Բնագիրբնորդ
Միջնապատմիջնորդ
Չափազանցչափորդ
Նախատինքնախորդ
Սայլապանսայլորդ
Մեղմագին- գնորդ
Ժառանգազուրկ- ժառանգորդ
Լողակլողորդ
Բնատնտեսությու- բնորդ
Նախնի- նախորդ
3. Լրացրու՛ բաց թողած տառերը և կետադրի՛ր տեքստը։
Մի ռուս հետազոտող գրել է. <<Հինավուրց Գառնիից միշտ էլհեռանում ես մի քիչ հեթանոսացած և քեզ թվում է սրտիդ մեջտանում ես արեգակի քարաքանդակ ներբողը>>։ Արարատյաննահանգի Գառնու գավառում`Ազատի աջ ափին հառնում էԳառնի ավանը` համանուն ամրոցով , արքունի պալատականշենքերի փլատակներով , որձաքարե բերդապարիսպներով։ Գառնու հուշարձանախմբի պսակն է հեթանոսական տաճարըորն իր վրա է սևեռել հնագետների և ճարտարապետներիուշադրությունը։ Ինը աստիճանից բաղկացած քարեսանդուղքով բարձրանալով` հայտնվում ես սյունազարդաղոթասրահում,  որտեղ վաղնջական ժամանակներումհեթանոս հայերը մշտավառ պահելով բագինիհուրը`արևշատություն ու բարօրություն են հայցել հինաստվածներիցՎահագնից , Աստղիկից,  Անահիտից։ Տաճարիերկթևեք ձեղունը ծածկված է բազալտե սալիկներով. դրանքիրար են միացած եղել արճճե գամերով։
4. Առանձնացրու՛ և կողք կողքի գրի՛ր հոմանիշ բառերը։
1. Միալար- անընդհատանհատույցանարգ-ստորկարկառուն-անվանի,ապիկար- անճարականկեզ- անճարակ, անգայթ-անսայթաք, անտեսված-բարձիթողի:
2.Զիստ-ազդր, բագին-զոհասեղանագուգա- ապարազդակ-խթան,հանդ-անդաստանլաբիրինթոս-բավիղ, բանակ-զորք:
3.Ոգեշնչել- հուսադրելսնգուրելկռահել-նախազգալ, կողոպտել-շորթելխոտորելկարեկցել-գթալ, ճմլել-տրորել, կոծկել-պարտակել: